Tình hình phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Những thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện, những đề xuất, kiến nghị:

​1. Lập và phê duyệt quy hoạch xây dựng Vùng tỉnh; lập và phê duyệt Chương trình phát triển đô thị toàn tỉnh và cho từng đô thị trên địa bàn, đề án công nhận đô thị:

a) Quy hoạch xây dựng Vùng tỉnh:

Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh Đồng Nai đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2050: Do Phân Viện Quy hoạch Đô thị Nông thôn Miền Nam lập, đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 1460/QĐ-UBND ngày 23/5/2014.

b) Các chương trình phát triển, nâng cấp đô thị trên địa bàn tỉnh Đồng Nai:

- Chương trình phát triển đô thị tỉnh Đồng Nai giai đoạn đến năm 2020 và giai đoạn 2021-2030: Do Viện Quy hoạch Đô thị Nông thôn Quốc gia lập, được UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt tại Quyết định số 2836/QĐ-UBND ngày 16/9/2014.

- Chương trình phát triển đô thị thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai giai đọan đến năm 2020 và giai đoạn 2021-2030: Do Viện Quy hoạch Đô thị Nông thôn Quốc gia lập, được UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt tại Quyết định số 3003/QĐ-UBND ngày 20/9/2016.

- Chương trình phát triển đô thị thị xã Long Khánh giai đọan 2011-2015 và giai đoạn 2016-2020: Do Phân viện Quy hoạch Đô thị Nông thôn Miền Nam lập, được UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt tại Quyết định số 2208/QĐ-UBND ngày 17/7/2014.

- Chương trình phát triển đô thị thị trấn Trảng Bom, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai giai đoạn đến năm 2020 và giai đoạn 2021-2025: Do Viện Quy hoạch xây dựng Miền Nam lập, đã được UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt tại Quyết định số 3486/QĐ-UBND ngày 25/10/2016.

- Chương trình phát triển đô thị thị trấn Long Thành, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai giai đoạn đến năm 2020 và giai đoạn 2021-2030: Do Trung tâm nghiên cứu và Quy hoạch Môi trường Đô thị - Nông thôn lập, được UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt tại Quyết định số 2490/QĐ-UBND ngày 20/07/2017.

- Chương trình phát triển đô thị Nhơn Trạch, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai giai đoạn đến năm 2020 và giai đoạn 2021-2030: Do Phân Viện Quy hoạch Đô thị - Nông thôn Miền Nam lập, được UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt điều chỉnh đề cương và dự toán tại Quyết định số 4521/QĐ-UBND ngày 29/12/2016. Hiện nay, đơn vị tư vấn đang thực hiện hồ sơ (dự kiến trình UBND tỉnh xem xét phê duyệt cuối năm 2017).

- Đề án đề nghị công nhận thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai là đô thị loại I: được Thủ tướng Chính phủ công nhận tại Quyết định số 2844/QĐ-TTg ngày 30/12/2015.

- Đề án đề nghị công nhận thị xã Long Khánh, tỉnh Đồng Nai là đô thị loại III: được Bộ Xây dựng công nhận tại Quyết định số 1496/QĐ-BXD ngày 30/12/2015.

- Đề án đề nghị công nhận thị trấn Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai là đô thị loại IV: dự kiến trình Bộ Xây dựng thẩm định vào Quý IV năm 2017.

- Lập hồ sơ đề xuất khu vực phát triển đô thị thị trấn Trảng Bom, huyện Trảng Bom đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương tại văn bản số 11687/UBND-CNN ngày 01/12/2016. Hiện đơn vị tư vấn đang lập hồ sơ.

- Lập hồ sơ đề xuất khu vực phát triển đô thị trên địa bàn đô thị mới Nhơn Trạch, huyện Nhơn Trạch đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương tại thông báo số 10349/TB-UBND ngày 01/11/2016. Hiện các đơn vị tư vấn đang lập hồ sơ.

c) Việc triển khai các dự án đầu tư phát triển đô thị:

- Việc đầu tư các dự án hạ tầng còn chưa tập trung, chia thành nhiều giai đoạn, đã ít nhiều có ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và môi trường đô thị. Nguồn vốn đáp ứng cho lĩnh vực phát triển, nâng cấp đô thị trên địa bàn tỉnh nói chung còn có nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tốc độ đô thị hóa nên khiến cho chất lượng sống trong đô thị còn thấp, đe dọa đến tính phát triển bền vững của đô thị.

- Công tác bồi thường, giải tỏa còn chậm, gặp nhiều vướng mắc trong việc hình thành quỹ nhà đất tái định cư.

- Quy hoạch xây dựng đã thực hiện nhiều nhưng triển khai đầu tư theo quy hoạch còn hạn chế, chất lượng hồ sơ quy hoạch giá trị tương lai nhìn chung vẫn còn yếu, quy hoạch chưa thật sự bám sát nhu cầu thực tế làm cản trở quá trình phát triển bền vững. Vốn đầu tư cho quy hoạch xây dựng còn khá mỏng, năng lực đơn vị tư vấn lập và cơ quan thẩm định xét duyệt các hồ sơ quy hoạch còn có hạn chế, việc đầu tư nghiên cứu quy hoạch chưa nhiều, chất lượng hồ sơ chưa cao.

- Công bố công khai quy hoạch xây dựng đã được triển khai thực hiện nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu cụ thể của người dân trong vùng quy hoạch.

- Việc giới thiệu địa điểm đầu tư và cấp giấy phép xây dựng đã có những kết quả nhất định, nhưng nhìn chung tình trạng xây dựng vẫn còn tự phát, không tuân thủ quy hoạch xây dựng. Các dự án được giới thiệu địa điểm chưa triển khai đầu tư xây dựng theo đúng kế hoạch do việc giải phóng mặt bằng chưa đáp ứng kịp thời

2. Đánh giá chung về tình hình phát triển đô thị, nêu rõ những thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện, những đề xuất, kiến nghị:

- Thực hiện theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị Việt Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến 2050 đã được Thủ tướng chính phủ phê duyệt, UBND tỉnh Đồng Nai đã phê duyệt Chương trình phát triển đô thị tỉnh Đồng Nai giai đoạn đến năm 2020 và giai đoạn 2021-2030; phê duyệt chương trình phát triển đô thị thành phố Biên Hòa, chương trình phát triển, nâng cấp đô thị thị xã Long Khánh, thị trấn Trảng Bom (huyện Trảng Bom), thị trấn Long Thành (huyện Long Thành). Đồng thời tổ chức lập Đề án đề nghị công nhận thành phố Biên Hòa là đô thị loại I, thị xã Long Khánh là đô thị loại III trực thuộc tỉnh Đồng Nai trình Bộ Xây dựng thẩm định, Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận loại đô thị.

- Đến nay sự phát triển hệ thống đô thị tỉnh Đồng Nai đã đạt được những kết quả nhất định. Bên cạnh đó quá trình nâng cấp, phát triển đô thị đã bộc lộ một số tồn tại, bất cập, như ở hầu hết các đô thị trên địa bàn tỉnh với tốc độ đô thị hóa nhanh đã gây quá tải đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Hệ thống hạ tầng khung còn yếu kém, phát triển đô thị chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường, tiết kiệm nguồn tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là tình trạng thiếu đồng bộ của hệ thống cấp nước, thoát nước, thu gom và xử lý chất thải rắn, hệ thống giao thông và nhà ở, các khu dân cư thiếu đầu tư hệ thống hạ tầng vẫn còn tồn tại trong đô thị.

Để tạo điều kiện và hệ thống các đô thị tỉnh Đồng Nai phát triển hơn nữa, Kiến nghị Chính phủ, Bộ Xây dựng:

- Quan tâm hỗ trợ tỉnh Đồng Nai trong việc tiếp cận các nguồn vốn đáp ứng cho lĩnh vực phát triển, nâng cấp đô thị.

- Quan tâm chỉ đạo ưu tiên đầu tư cải thiện hạ tầng giao thông hiện quá tải không theo kịp sự phát triển kinh tế và đô thị hóa của tỉnh, nhằm liên kết tỉnh Đồng Nai với các vùng lân cận.

Người viết: Lê Nguyễn Công Nguyên