Chỉ đạo của Bộ Xây dựng về tăng cường rà soát, bảo đảm khả năng thu và thoát nước mưa, hạn chế ngập úng đô thị

Ngày 21/8/2026, Bộ Xây dựng ban hành Văn bản số 13270 /BXD-KCHT về tăng cường rà soát, bảo đảm khả năng thu và thoát nước mưa, hạn chế ngập úng đô thị. Theo đó, trong thời gian qua, tại một số đô thị vẫn xảy ra tình trạng ngập úng khi có mưa lớn; một số cửa thu, giếng thu, giếng thăm, cống thoát nước bị rác thải, bùn đất, vật cản che lấp, bồi lắng, làm hạn chế khả năng thu, thoát nước. Để tăng cường công tác quản lý, vận hành hệ thống thoát nước, hạn chế ngập úng đô thị và tiếp tục triển khai các nhiệm vụ tại Văn bản số 11897/BXD-KCHT ngày 30/7/2026 của Bộ Xây dựng, đề nghị Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện một số nội dung sau:

Rà soát, đánh giá các điểm ngập úng đô thị:

- Tổ chức rà soát các khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng, khu vực trũng thấp, các tuyến đường, nút giao có nguy cơ tập trung dòng chảy lớn và các điểm phát sinh ngập úng sau mưa lớn; cập nhật vị trí, phạm vi, mức độ và thời gian ngập để xác định khu vực cần ưu tiên xử lý.

- Đối với từng điểm ngập, rà soát khả năng thu, thoát nước; số lượng, vị trí và tình trạng cửa thu, giếng thu, giếng thăm, cống thoát nước, mương, kênh, hồ điều hòa, trạm bơm và cửa xả; đánh giá khả năng tiêu thoát của hệ thống để xác định nguyên nhân, đề xuất giải pháp xử lý phù hợp.

Tăng cường kiểm tra, khơi thông, vệ sinh, nạo vét và duy tu hệ thống thoát nước:

- Chỉ đạo các đơn vị quản lý, vận hành thường xuyên kiểm tra, vệ sinh, khơi thông, nạo vét và duy tu cửa thu, giếng thu, giếng thăm, cống thoát nước, mương và kênh thoát nước; kịp thời thu gom rác, bùn đất, lá cây, vật liệu và các vật cản làm che lấp cửa thu, thu hẹp tiết diện hoặc cản trở dòng chảy.

- Ưu tiên kiểm tra, vệ sinh, khơi thông, nạo vét và duy tu hệ thống thoát nước tại các điểm thường xuyên ngập úng, khu vực trũng thấp, nút giao và các vị trí tập trung dòng chảy. Trước và trong các đợt mưa lớn, bố trí lực lượng ứng trực, kịp thời xử lý các vị trí tắc nghẽn, bảo đảm khả năng thu, thoát nước của hệ thống thoát nước.

Kiểm tra khả năng làm việc đồng bộ của hệ thống thoát nước:

- Kiểm tra vị trí, cao độ và tình trạng hoạt động của cửa thu, giếng thu, giếng thăm và cống thoát nước; kịp thời xử lý các vị trí bị bồi lắng, hư hỏng, thu hẹp tiết diện hoặc đấu nối không phù hợp làm hạn chế khả năng thoát nước.

- Đối với các khu vực đã bố trí cửa thu nhưng vẫn xảy ra ngập úng, rà soát khả năng thu nước của cửa thu, giếng thu, khả năng chuyển tải của cống, mương, kênh thoát nước và khả năng tiêu thoát qua hồ điều hòa, trạm bơm, cửa xả; đồng thời kiểm tra vị trí, cao độ cửa thu để có giải pháp điều chỉnh, cải tạo hoặc bổ sung phù hợp.

Tăng cường quản lý vận hành và chủ động ứng phó với mưa lớn:

- Rà soát, cập nhật phương án quản lý, vận hành hệ thống thoát nước, xác định các khu vực có nguy cơ ngập úng và trách nhiệm của đơn vị quản lý, vận hành để chủ động ứng phó khi có mưa lớn.

- Theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết; chủ động bố trí nhân lực, phương tiện, thiết bị ứng trực tại các điểm có nguy cơ ngập, kịp thời xử lý tắc nghẽn, sự cố phát sinh. Cập nhật tình hình ngập úng và hoạt động của hệ thống thoát nước phục vụ công tác quản lý, vận hành và xử lý ngập úng.

Tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức cộng đồng:

- Phối hợp với chính quyền cơ sở và các cơ quan thông tin, truyền thông tuyên truyền, vận động người dân, tổ chức, cơ sở kinh doanh không xả rác, chất thải, đất, cát, vật liệu xuống cửa thu, giếng thu, cống, mương, kênh thoát nước; không đặt vật dụng, hàng hóa hoặc vật cản che chắn, bịt kín cửa thu.

- Vận động người dân chủ động thu gom rác, lá cây, nhất là trước và trong thời gian mưa lớn; kịp thời thông báo cho chính quyền địa phương hoặc đơn vị quản lý, vận hành hệ thống thoát nước khi phát hiện cửa thu bị che lấp, tắc nghẽn hoặc công trình thoát nước bị hư hỏng.

- Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức thực hiện các nội dung nêu trên; chủ động tham mưu Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan, đơn vị có liên quan phối hợp triển khai, đồng thời rà soát, tổng hợp các điểm ngập úng đô thị, nguyên nhân, tình trạng hệ thống thoát nước, các giải pháp đã triển khai, khó khăn, vướng mắc và kiến nghị (nếu có), gửi Bộ Xây dựng (qua Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng) để tổng hợp, theo dõi./.