CÁC NỘI DUNG MỚI CỦA LUẬT LƯU TRỮ VÀ CÁC VĂN BẢN HƯỚNG DẪN

Thứ sáu - 09/01/2026 09:19

Xem với cỡ chữ

Luật Lưu trữ 2024 được thông qua ngày 21/6/2024 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.

1. Luật Lưu trữ ngày 21/6/2024 (số 33/2024/QH15)
Luật Lưu trữ 2024 được thông qua ngày 21/6/2024 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. So với Luật Lưu trữ 2011, Luật Lưu trữ 2024 có những điểm mới nổi bật sau:

Mở rộng phạm vi điều chỉnh nội dung lưu trữ trong bối cảnh số hóa: Luật quy định không chỉ quản lý tài liệu lưu trữ truyền thống mà còn quản lý cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ và tài liệu lưu trữ số, phù hợp với yêu cầu phát triển Chính phủ số và chuyển đổi số quốc gia.
Xác định rõ trách nhiệm xây dựng, cập nhật và kết nối cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ: Luật quy định người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ thuộc phạm vi quản lý và kết nối vào Phông lưu trữ Nhà nước Việt Nam.
Quy định thống nhất về lưu trữ hiện hành và lưu trữ lịch sử: Luật xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của lưu trữ hiện hành (cơ quan, tổ chức) và lưu trữ lịch sử Nhà nước ở trung ương và cấp tỉnh trong việc quản lý tài liệu lưu trữ vĩnh viễn, bảo quản, số hóa, tổ chức sử dụng và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ.
Tài liệu lưu trữ có giá trị đặc biệt: Luật bổ sung chương mới quy định về tài liệu lưu trữ có giá trị đặc biệt, tiêu chí xác định, quy trình công nhận và phát huy giá trị tài liệu này — nhằm tôn vinh và bảo vệ những tài liệu mang giá trị lịch sử, pháp lý, khoa học nổi bật.

2. Nghị định số 113/2025/NĐ-CP ngày 03/6/2025 của Chính phủ
Nghị định 113/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Lưu trữ, thay thế Nghị định 01/2013/NĐ-CP và có hiệu lực thi hành từ ngày 21/7/2025. Nghị định này tập trung vào các nội dung lớn sau:
a) Quy định chi tiết về cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ:

Yêu cầu xây dựng, cập nhật kiến trúc dữ liệu tuân thủ các khung kiến trúc số cấp bộ và cấp tỉnh.
Nguồn dữ liệu bao gồm dữ liệu chủ từ hệ thống quản lý văn bản, hệ thống chuyên môn, dữ liệu từ tài liệu giấy chuyển đổi số.
Chủ quản cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ Nhà nước là Bộ Nội vụ; các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm quản lý dữ liệu theo phạm vi được giao.

b) Hướng dẫn chi tiết về kho lưu trữ chuyên dụng:

Nghị định quy định cụ thể điều kiện tổ chức, trang thiết bị, an toàn thông tin, bảo đảm môi trường vật lý và kỹ thuật để bảo quản tài liệu lưu trữ, bao gồm cả tài liệu giấy và tài liệu số.

c) Quy định trách nhiệm phối hợp và chia sẻ dữ liệu:

Cơ chế chia sẻ, kết nối dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ thuộc các bộ, ngành, địa phương theo nguyên tắc pháp luật về dữ liệu.
Hệ thống quản lý tài liệu lưu trữ số phải đảm bảo tính nhất quán dữ liệu và phục vụ tra cứu, kết xuất trong toàn quốc.

d) Các quy định pháp lý liên quan khác:

Nghị định cũng hướng dẫn một số điều liên quan đến tiêu chuẩn dịch vụ lưu trữ, điều kiện hoạt động dịch vụ lưu trữ, quản lý nghiệp vụ và trách nhiệm của cơ quan nhà nước.

3. Thông tư số 05/2025/TT-BNV ngày 14/5/2025
Thông tư 05/2025/TT-BNV do Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành quy định nghiệp vụ lưu trữ tài liệu lưu trữ số, có hiệu lực từ 01/7/2025. Điểm mới quan trọng:
a) Quy định rõ kỹ thuật số hóa và thể thức trình bày tài liệu số:

Xác định các gói hồ sơ, tài liệu lưu trữ số (SIP, AIP, DIP) và tiêu chuẩn kỹ thuật trong quá trình số hóa tài liệu giấy thành tài liệu số.
Quy trình số hóa, chuẩn hóa dữ liệu, ký số và bàn giao sản phẩm số hóa vào hệ thống quản lý tài liệu lưu trữ số.

b) Phạm vi áp dụng rộng:

Không chỉ áp dụng với cơ quan nhà nước mà còn với doanh nghiệp nhà nước, tổ chức, cá nhân, cộng đồng khi thực hiện số hóa và sử dụng tài liệu lưu trữ số.

c) Quy định bảo quản và sử dụng tài liệu lưu trữ số:

Quy trình đảm bảo an toàn thông tin, bảo quản lâu dài và khả năng truy cập, sử dụng tài liệu số trong hệ thống quản lý tài liệu lưu trữ số.
Cơ chế kiểm tra, xử lý sự cố và phục hồi dữ liệu lưu trữ số trong trường hợp xảy ra lỗi phần mềm hoặc hỏng phần cứng.

d) Hợp nhất chuyên môn lý luận và thực tiễn:

Các quy định nghiệp vụ này thay thế Thông tư 02/2019/TT-BNV và hợp nhất nguyên tắc quản lý tài liệu số theo hướng hiện đại, phù hợp với bối cảnh Chính phủ số.

4. Thông tư số 06/2025/TT-BNV ngày 15/5/2025
Thông tư 06/2025/TT-BNV quy định chi tiết một số điều của Luật Lưu trữ, tập trung vào nghiệp vụ quản lý tài liệu lưu trữ, gồm:
a) Quản lý tài liệu khi cơ quan, tổ chức giải thể, phá sản hoặc tổ chức lại:

Quy trình cụ thể thu nộp và phân loại tài liệu lưu trữ trong các trường hợp tổ chức lại cơ quan, đơn vị.

b) Trình tự, thủ tục hủy tài liệu lưu trữ:

Quy trình lập danh mục tài liệu hết thời hạn lưu trữ, trùng lặp và thẩm định để hủy tài liệu.
Thủ tục thành lập hội đồng xét hủy tài liệu và trách nhiệm thẩm định trước khi xóa bỏ tài liệu.

c) Hình thức sử dụng tài liệu lưu trữ và bản sao:

Quy định chi tiết việc phục vụ độc giả, cấp bản sao tài liệu lưu trữ giấy và tài liệu số, thời hạn phục vụ và cấp quyền truy cập.
Trình tự thủ tục đăng ký sử dụng tài liệu tại lưu trữ lịch sử và quản lý tài khoản người dùng.

d) Quy trình công nhận và hủy bỏ công nhận tài liệu lưu trữ có giá trị đặc biệt:

Thông tư hướng dẫn chi tiết hồ sơ, trình tự, thủ tục và trách nhiệm cơ quan trong việc công nhận tài liệu đặc biệt theo quy định của Luật Lưu trữ.

* KẾT LUẬN

Hệ thống pháp luật về lưu trữ được cập nhật đồng bộ, hiện đại và đảm bảo tương thích với yêu cầu của chuyển đổi số quốc gia:
- Luật Lưu trữ 2024 đặt nền tảng pháp lý mới cho quản lý tài liệu lưu trữ và tài liệu số.
- Nghị định 113/2025/NĐ-CP chi tiết hóa các quy định kỹ thuật quản lý dữ liệu và chia sẻ cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ.
- Thông tư 05/2025 chuẩn hóa nghiệp vụ lưu trữ số hóa và quản lý tài liệu số.
- Thông tư 06/2025 hướng dẫn chi tiết các nghiệp vụ quản lý tài liệu, sử dụng, hủy tài liệu và công nhận tài liệu đặc biệt.
- Toàn bộ hệ thống pháp luật này đã chính thức có hiệu lực hoặc sẽ có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, đánh dấu bước ngoặt pháp lý quan trọng cho việc quản lý, bảo quản và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ trong thời đại số.

Tác giả: Thiên Vũ

Chia sẻ

Những tin mới hơn