AI dự đoán thời điểm cần bảo dưỡng tàu và phát hiện sớm các vấn đề kỹ thuật cần khắc phục

Thứ ba - 09/12/2025 09:17

Xem với cỡ chữ

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được sử dụng rộng rãi và hiệu quả trong ngành hàng hải để dự đoán thời điểm cần bảo dưỡng tàu và phát hiện sớm các vấn đề kỹ thuật. Công nghệ này đang chuyển đổi phương pháp bảo dưỡng từ định kỳ (time-based) hoặc phản ứng (reactive) sang bảo dưỡng dựa trên tình trạng thực tế (condition-based) và dự đoán (predictive).

Bảo trì dự đoán là một phương pháp bảo trì sử dụng dữ liệu thời gian thực để dự đoán thời điểm thiết bị hoặc linh kiện tàu cần được bảo dưỡng. Bằng cách sử dụng các cảm biến đặt trên các linh kiện quan trọng, dữ liệu được thu thập và phân tích liên tục bằng các thuật toán AI. Hệ thống AI đóng vai trò như một "bác sĩ" giám sát sức khỏe của con tàu theo thời gian thực:

Dự đoán bảo dưỡng: Thay vì tuân theo lịch trình cố định (ví dụ: cứ 6 tháng bảo dưỡng một lần), AI phân tích dữ liệu vận hành thực tế để xác định chính xác khi nào một bộ phận cụ thể bắt đầu xuống cấp và cần can thiệp. Điều này tối đa hóa tuổi thọ của linh kiện mà vẫn đảm bảo an toàn.
Phát hiện sự cố sớm: Bằng cách theo dõi hàng nghìn điểm dữ liệu từ cảm biến (như độ rung bất thường của động cơ hoặc sự tăng nhiệt độ ở ổ trục), AI có thể nhận ra các dấu hiệu tiền sự cố mà con người không thể phát hiện kịp thời. Ngay lập tức, hệ thống sẽ gửi cảnh báo chi tiết về vị trí và tính chất của vấn đề.

Cách thức AI hỗ trợ bảo trì dự đoán cho tàu thủy:

Thu thập dữ liệu theo thời gian thực: Một mạng lưới các cảm biến (IoT) được lắp đặt trên các bộ phận quan trọng của tàu, như động cơ chính, hệ thống đẩy, máy phát điện và bơm, để liên tục thu thập dữ liệu về độ rung, nhiệt độ, áp suất, và chất lượng dầu.
Phân tích dữ liệu bằng thuật toán học máy: Dữ liệu thu thập được sẽ được các thuật toán AI và học máy phân tích để xác định các mẫu hình bất thường, những dấu hiệu sớm của sự cố hoặc hao mòn tiềm ẩn. AI có thể phát hiện các điểm bất thường mà con người khó nhận ra.
Dự báo sự cố: Dựa trên phân tích, hệ thống AI có thể dự đoán chính xác khi nào một bộ phận cụ thể có khả năng bị hỏng, cho phép các nhà khai thác chủ động lên kế hoạch bảo trì trước khi sự cố xảy ra. Phân tích độ rung: Máy đo gia tốc và cảm biến độ rung tiên tiến theo dõi tình trạng cơ học của các thiết bị quay như hệ thống đẩy, máy phát điện và máy bơm. Giám sát phát xạ âm thanh: Cảm biến siêu âm phát hiện sóng âm tần số cao do thiết bị phát ra, chỉ ra các vấn đề tiềm ẩn như rò rỉ hoặc lỗi cấu trúc. Nhiệt ảnh: Camera hồng ngoại và cảm biến nhiệt theo dõi sự thay đổi nhiệt độ trong hệ thống điện và máy móc, xác định các điểm nóng có thể báo hiệu sự cố sắp xảy ra. Dự đoán độ mỏi và ứng suất: Các mô hình AI mô phỏng và dự đoán độ mỏi và ứng suất của kết cấu dựa trên dữ liệu vận hành, điều kiện môi trường và hiệu suất lịch sử. Phân tích dầu: Cảm biến dầu trong dòng thực hiện phân tích thời gian thực về tình trạng chất bôi trơn, phát hiện chất gây ô nhiễm và các hạt mài mòn báo hiệu sự xuống cấp của thiết bị. Giám sát hiệu suất: Thuật toán AI phân tích dữ liệu vận hành để xác định độ lệch so với các thông số hiệu suất tối ưu, chỉ ra nhu cầu bảo trì tiềm ẩn. Tối ưu hóa lịch trình bảo trì: Thay vì bảo trì theo khoảng thời gian cố định, AI cho phép bảo trì dựa trên nhu cầu thực tế, ưu tiên các nhiệm vụ dựa trên mức độ quan trọng.

Lợi ích chính của việc áp dụng AI trong bảo dưỡng tàu bao gồm:

Giảm đáng kể thời gian ngừng hoạt động: Bảo dưỡng chủ động giúp ngăn ngừa các sự cố lớn, giảm thời gian tàu phải nằm cảng ngoài kế hoạch.
Tiết kiệm chi phí: Bằng cách sửa chữa các vấn đề nhỏ trước khi chúng leo thang thành hỏng hóc tốn kém, chi phí bảo trì có thể giảm tới 30%.
Tăng hiệu suất và độ tin cậy: Tàu hoạt động ổn định hơn, hiệu quả sử dụng nhiên liệu được cải thiện và kéo dài tuổi thọ của thiết bị.
Tối ưu hóa logistics: AI thậm chí có thể đề xuất lịch trình sửa chữa tối ưu và điều phối phụ tùng, nhân viên kỹ thuật đến đúng cảng vào đúng thời điểm cần thiết.

Nâng cao an toàn: Thiết bị đáng tin cậy hơn làm tăng độ an toàn cho thủy thủ đoàn và hàng hóa, đồng thời giúp tuân thủ các quy định hàng hải quốc tế chặt chẽ.
Kéo dài tuổi thọ thiết bị: Bảo trì đúng thời điểm giúp kéo dài chu kỳ bảo dưỡng và tuổi thọ tổng thể của các linh kiện.

Tác giả: Hòa Phương

Chia sẻ

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn